Sakla samani gelir zamani. Hebe das Stroh auf, denn es kommt seine Zeit (da du es brauchen wirst).
٢ ـ ادمه اولومنى گوسترملى كه خسته لغنه راضى اولسون
Adama ölümini göstermeli ki hastalığına razi olsun. Dem Menschen muss man seinen Tod zeigen, damit er mit seiner Krankheit zufrieden ist.
٣ ـ سينكى بال ايله آولاملى
Sineği bal île avlamalı.
Die Fliege muss man mit Honig jagen (fangen).
٤ ـ جاده يول بورجسزلر ایچوندر
Cadde yol borcsuzlar içindir.
Die offene Straße ist für Leute, die keine Schulden haben.
٥ ـ بيك ايشيت بر سويله
Biñ işit bir söyle. Höre tausend, sprich nur eines (= Reden ist Silber, schweigen ist Gold).
٦ ـ قاوق بيوك اما آلتنده افندى يوق
Kavuk büyük amma altında efendi yok. Der Turban ist groß, aber darunter kein Herr (= Außen hui, innen pfui).
٧ ـ امام اوينه بقلوا گيتمش ايسه سكانه
Imam evine baqlava gitmiş ise saña ne. Was geht es dich an, wenn Baklava ins Haus des Imams geht?
٨ ـ چوبان ارمغانى چام ساقزى
Çoban ırmağanı çam saqyzy. Das Geschenk des Hirten ist Fichtenharz (= Ein Schelm ist, der mehr gibt, als er hat).
٩ ـ زنگين مالدن ويرر فقرا دلدن
Zengin maldan verir fuqara dilden. Der Reiche gibt von seinem Vermögen, der Arme von Herzen.
١٠ ـ لاقردى ايله پلاو پيشمز
Laqırdı ıla pilav pişmez. Mit Worten kocht der Pilav nicht.
١١ ـ كور قوشك يواسنى تكرى ياپار
Kjör quşuñ yuvasını tañrı yapar. Das Nest des blinden Vogels bereitet Gott.
١٢ ـ كورڭ ايستديكى ايكى گوزدر
Kjörüñ istediği iki gjözdir. Was der Blinde sich wünscht, das sind zwei Augen.
١٣ ـ آلچاق يرده تپهجك كنديسنى طاغ صانير
Alçaq yerde tepeçik kendisini dağ sanır. An einem niedrigen Ort hält sich das Hügelchen für einen Berg.
١٤ ـ قوزغونه ياوريسى بلبل گلير
Quzğuna yavrısı bülbül gelir. Dem Raben kommt sein Junges wie eine Nachtigall vor.
١٥ ـ طوتلميان اوغرى بكدن طوغرى
Tutulmayan oğru beğden doğru. Ein Dieb, der nicht ertappt worden ist, gilt für ehrlicher als ein Bey.
١٦ ـ ايكى قارپوز بر قولتوغه صغمز
Iki qarpuz birqoltuğa sığmaz. Zwei Wassermelonen gehen nicht unter eine Achselhöhle.
١٧ ـ آلت ايشلر ال اوكنور
Alet işler el öğünür. Das Werkzeug arbeitet, die Hand rühmt sich.
١٨ ـ آغلاميان چوجوغه ممه ويرمزلر
Ağlamayan çocuğa meme vermezler. Dem Kinde, das nicht weint, gibt man nicht die Brust.
١٩ ـ كسهمديكڭ الى اوپ ده النكه قو
Kesemediğiñ eli üpde alıña qo. Küsse die Hand, welche du nicht abschneiden kannst, und führe sie zur Stirne.
٢٠ ـ عاشغه بغداد اوزاق دكل
Aşığa Bağdad uzaq değil. Für den Verliebten ist Bagdad nicht weit.
٢١ ـ دنيا ياغلو قويروقدر ييه بيلنه عشق اولسون
Dünya yağlıquyruqdur yeye bilene aşq olsun. Die Welt ist ein Fettschweif (delikater aber schwer verdaulicher Fettschwanz von Schafen), wohl dem, der ihn vertragen kann!
٢٢ ـ سموكلى يه قيشدر بهانه
Sümükliye qışdır bahane. Für den Verschleimten ist der Winter die Ausrede.
٢٣ ـ ار اولان ار توكورديكنى ياللامز
Er olan er tükürdüğini yallamaz. Ein Mann, der ein Mann ist, leckt nicht auf, was er ausgespuckt hat (steht zu seinem Wort).
٢٤ ـ آب پاكه نه ضرر وقوعهٴ قورباغهدن
Ab-i paka ne zarar vaqva‛a-iqurbağadan. Was schadet dem reinen Wasser das Quaken der Frösche?
Bülbüli añ hazırla zekeri, köpeği añ hazırla çomağı. Denke an die Nachtigall und bereite auch schon den Zucker vor!
denke an den Hund und bereite auch schon den Knüppel vor!
(= Wenn man den Wolf nennt, kommt er getrennt).
Añlayana sevri sinek saz, añglamayana davul zorna az. Für den, der Verständnis hat, ist die Gelfe [vmtl. lautes "schreiendes" Instrument] eine Flöte;
Für den, der kein Verständnis hat, ist die Trommel und Pfeife noch zu wenig.
٢٧ ـ قاطره صورمشلر باباڭ كيمدر انام آت ديمش
Qatıra sormuşlar babañ kimdir anam at demiş. Man fragte das Maultier: "Wer ist dein Vater?" Es antwortete: "Meine Mutter ist eine Stute". (Bekanntlich entstammt das Maultier einer Kreuzung zwischen einem männlichen Esel und einer Pferdestute.)
٢٨ ـ طاوشانه قاچ تازى يه طوت ديمش
Tavşana kaç taziya tut demiş. Dem Hasen sagte er: "Laufe!", dem Jagdhund sagte er: "Fange!" (doppelzüngiger Mensch)